گروه آموزشی روانشناسی بالینی

با سلام و احترام؛

پیرو ضرورت صیانت از اصالت داده‌های پژوهشی و رعایت موازین اخلاقی در به‌کارگیری ابزارهای سنجش استاندارد، به استحضار می‌رساند که فرآیند بومی‌سازیِ هرگونه پرسشنامه یا ابزار پژوهشی در پایان‌نامه‌ها و طرح‌های تحقیقاتی، مستلزم رعایت دقیق پروتکل‌های زیر است. از کلیه پژوهشگران، دانشجویان و مجریان محترم تقاضا می‌شود جهت پیشگیری از ابطال احتمالی پروپوزال و رعایت استانداردهای علمی، موارد ذیل را در مراحل تدوین پروپوزال و اجرای مطالعه مد نظر قرار دهند:

۱. اخذ مجوز رسمی: دریافت مجوز مکتوب از مؤلف اصلی برای ترجمه و بومی‌سازی ابزار الزامی است؛ لازم است مستنداتِ این مجوز به پیوستِ پروپوزال ارائه گردد.

۲. شفافیت در مکاتبات: در فرآیندِ مکاتبه با مؤلف اصلی، لازم است اهداف پژوهش، مراحلِ روایی (Validity) و پایایی (Reliability) ابزار به‌طور شفاف و دقیق تشریح گردد.

۳. دقت در احراز روایی: برخورداریِ ابزار از «روایی صوری» و «روایی محتوا» به‌صورت توأمان و هم‌افزا ضروری است و اکتفا به یکی از این دو، از نظر کمیته اخلاق پذیرفتنی نمی‌باشد.

۴. تأیید نهایی ابزار: پس از انجام مراحل آماری و اطمینان از روایی و پایایی ابزار در جامعه هدف، نسخه نهایی پرسشنامه می‌بایست جهت اطلاع به مؤلف اصلی ارسال گردد.

۵. مستندسازی در پروپوزال: نسخه نهایی پرسشنامه‌ای که در فرآیند گردآوری داده‌ها و نمونه‌گیری مورد استفاده قرار خواهد گرفت، باید در بخش پیوست‌های پروپوزال درج شود.

۶. اعتبارسنجیِ منابع ثانویه: در مواردی که استناد پژوهشگر به یک مقاله منتشرشده است (به‌جای مکاتبه مستقیم با مؤلف اصلی)، لازم است مجوزِ دریافت شده توسط نویسندگان آن مقاله، مورد بررسی و احراز اصالت قرار گیرد تا صحتِ روند بومی‌سازی اطمینان‌بخش باشد.